پنج‌شنبه 26 تیر 1399
صفحه اصلی      همه اخبار      تماس با ما      English
salamatnews.com - 2 ماه پیش

دو عامل مهم پیش آگاهی درمان ناباروری/توجه به سن بارداری

سلامت نیوز:یک جراح و متخصص زنان و زایمان، در ارتباط با راهکارهای درمان ناباروری زوجین جوان، توضیحاتی ارائه داد. به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر،افسانه محمدزاده، با اشاره به تعریف سازمان جهانی بهداشت از ناباروری، به خبرنگار مهر، گفت: منظور از ناباروری، باردار نشدن زوج پس از یک سال تلاش مستمر برای بارداری است. گاهی زوج های جوان پس از دو یا سه ماه تلاش و نتیجه نگرفتن، دچار استرس می شوند و می ترسند که دچار ناباروری شده باشند، در حالی که تا یک سال تلاش برای بارداری کاملاً طبیعی است. البته برای این مهلت یک ساله استثنائاتی هم وجود دارد و برخی از زوج ها نباید تا یک سال صبر کنند. وی افزود: اگر سن خانم بیش از ۳۵ سال باشد، این مهلت به ۶ ماه کاهش پیدا می کند. زیرا سن عامل مهمی در قدرت باروری خانم ها است . به طور طبیعی از سن ۳۵ سالگی قدرت باروری خانم ها شروع به کاهش می کند، از ۳۸ سالگی تا ۴۰ سالگی روند کاهش توان باروری شتاب می گیرد و پس از ۴۳ سالگی شانس بارداری، به ویژه در خانم هایی که سابقه بارداری ندارند، بسیار کم می شود. محمدزاده گفت: گروه دیگری که نباید یک سال صبر کنند، خانم هایی هستند که سیکل های قاعدگی شان نامنظم و دیر است و یا مجبورند برای پریود شدن دارو بخورند. همچنین، خانم هایی که سابقه جراحی در ناحیه لگن دارند، مانند جراحی اندومتریوز، کیست تخمدان، آپاندیس و چسبندگی، باید زودتر برای درمان ناباروری مراجعه کنند. این فلوشیپ ناباروری، با اشاره به باور نادرست مقصر دانستن زنان در مسئله ناباروری، اظهار داشت: متأسفانه از گذشته یک باور نادرست در بین مردم وجود داشته و هنوز هم در مواردی وجود دارد که زنان متهم و مقصر ناباروری است. در حالی که سهم علل زنانه و مردانه در ناباروری برابر است . یعنی بر اساس داده های آماری، ۳۰ درصد علل ناباروری، علل زنانه است، ۳۰ درصد علل مردانه است، ۳۰ درصد علل مشترک، یعنی مربوط به هر دو طرف و ۱۰ درصد علل نامشخص است . بنابراین، این آگاهی باید در جامعه ایجاد شود که ناباروری یک مسئله زنانه نیست و زن و شوهر باید با هم برای درمان ناباروری مراجعه کند تا شرایط هر دو بررسی شود و در کنار یکدیگر با همدلی و همراهی مسیر درمان ناباروری را طی کنند. عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن سینا درباره مواردی که پیش آگاهی درمان ناباروری سخت تر است، توضیح داد: در مواردیکه ناباروری علل مشترک دارد، یعنی هم علت زنانه و هم علت مردانه دارد، پیش آگهی درمان سخت تر است. در مواردی هم که سن خانم بالای ۳۵ سال، به ویژه در حوالی ۴۰ سال است، درمان پیچیده تر می شود. همچنین، مدت ناباروری در درمان ناباروری مؤثر است. اگر مدت ناباروری از ۳ سال بیشتر باشد، درمان ناباروری دشوارتر می شود و اگر این مدت بیش از ۵ سال باشد، احتمال پیچیده تر شدن عوامل ناباروری و درمان آن به مراتب بیشتر می شود. بنابراین، لازم است زوج های نابارور از همان ابتدا برای درمان ناباروری به مراکز درمان ناباروری مراجعه کنند و از درمان های متفرقه بپرهیزند تا فرصت درمان را از دست ندهند. گذشته از این موارد، در صورتی که ناباروری ناشی از چند علت در خانم باشد، درمان پیچیده و پیش آگهی درمان دشوارتر می شود. برای نمونه در خانمی که هم مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک است و هم دچار اندومتریوز است و لوله ها دچار چسبندگی اند، درمان دشوارتر خواهد بود. محمدزاده، اندومتریوز را یکی از علل ناباروری زنان دانست و گفت: اندومتریوز، یعنی رشد سلول های جدار داخلی رحم (اندومتر) در نقاط دیگر بدن، از جمله علل ناباروری خانم ها است. اندومتریوز بیماری ای است که پیشرفت می کند و شدت می گیرد و ممکن است نقاط مختلفی از بدن، به ویژه شکم و لگن را درگیر کند و حتی پس از جراحی نیز، احتمال عود آن وجود دارد. ما در مرکز درمان ناباروری ابن سینا در کنار کلینیک ناباروری، کلینیک اندومتریوز و دردهای مزمن لگنی را داریم و با همکاران این کلینیک در تعامل هستیم. بنابراین، در صورتی که خانم مبتلا به اندومتریوز دچار مشکل ناباروری باشد، از همکاران این کلینیک مشاوره می گیریم و متناسب با آن برنامه درمانی را انتخاب می کنیم. مثلاً اگر همکاران کلینیک اندومتریوز تشخیص دهند که عمل لاپاراسکوپی پیشرفته برای برداشتن اندومتریوز ضروری است و این عمل ممکن است باعث کاهش ذخیره تخمدان شود، ما پیش از عمل خانم را در سیکل تحریک تخمک گذاری و پانکچر تخمدان قرار می دهیم و تخمک های خانم را فریز می کنیم. این فلوشیپ ناباروری سندرم تخمدان پلی کیستیک را به عنوان یکی از علل شایع ناباروری خانم ها برشمرد و توضیح داد: سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) که در اصطلاح عامیانه به آن تنبلی تخمدان گفته می شود، با مجموعه ای از نشانه ها بروز می کند. مبتلایان به سندرم تخمدان پلی کیستیک معمولاً سیکل های قاعدگی نامنظم دارند، اغلب پریودشان ده روز حتی دو هفته عقب می افتد و گاهی فقط با استفاده از دارو پریود می شوند. ممکن است موهای زائد در ناحیه صورت و زیر چانه، روی سینه و روی کمر داشته باشند. نمای تخمدان ها در سونوگرافی پر از کیست های ریز، یعنی فولیکول های نابالغ است و ممکن است دچار چاقی باشند. برای تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک، سونوگرافی و تست هورمونی روز دوم یا سوم قاعدگی (ارزیابی هورمون های FSH، LH، AMH) درخواست می شود. همچنین، برای مبتلایان به سندرم تخمدان پلی کیست حتماً باید سطح هورمون های مردانه، هورمون های تیروئیدی و پرولاکتین ارزیابی شود. همچنین، به ویژه در مبتلایانی که دچار چاقی هستند، حتماً باید سطح قند خون و تحمل گلوکز ارزیابی شود، زیرا این دسته از خانم ها در معرض خطر دیابت و مقاومت به انسولین قرار دارند. همچنین، سلامت عمومی آنها و شاخص هایی مثل فشار خون و چربی خون باید ارزیابی شود. محمدزاده اصلاح سبک زندگی و کاهش وزن را نخستین گام در درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک دانست و گفت: آن دسته از مبتلایان که اضافه وزن دارند، حتماً باید وزن کم کنند. البته، کاهش وزن آسان نیست، اما اگر خانم ها اراده کنند و حتی ۵ تا ۷ کیلو هم وزن خود را کم کنند، پاسخ به درمان در آنها بهبود می یابد. کاهش وزن نیز مستلزم اصلاح تغذیه و افزایش تحرک در کنار هم است. به همین دلیل ما در تیم درمان، از همکاری متخصصان تغذیه نیز بهره مند می شویم و به ویژه اگر شاخص توده بدنی (BMI) بیشتر از ۲۷ باشد، حتماً او را برای مشاوره تغذیه ارجاع می دهیم تا وزن خود را کم کند. در افرادی که اضافه وزن ندارند نیز داشتن تحرک کافی و تغذیه سالم برای کنترل عوارض این بیماری بسیار مؤثر است . مدیر گروه زنان کلینیک ناباروری ابن سینا درباره درمان دارویی سندرم تخمدان پلی کیستیک توضیح داد: ما با تجویز داروهای خوراکی و تزریقی، مانند کلومیفن و متروزول، تلاش می کنیم تخمدان ها را تحریک به فعالیت بیشتر کنیم تا بتوانند تخمک بالغ تولید کنند. همچنین، مصرف متفورمین یا گلوکوفاژ برای کاهش قند خون، کاهش اشتها و وزن و کاهش مقاومت به انسولین می تواند مفید باشد. البته، مصرف این داروها حداقل ۸ تا ۱۲ هفته باید ادامه داشته باشد تا اثرگذار باشد. در کل مبتلایان به سندرم تخمدان پلی کیستیک باید چه در زمینه تلاش برای کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی و چه در مصرف داروها صبور باشند و زود خسته و ناامید نشوند. محمدزاده در ادامه افزود: در گام بعدی، اگر پاسخ مناسب به داروهای تحریک تخمک گذاری دریافت نکردیم، از طریق عمل لاپاراسکوپی تخمدان ها را کوتر یا لیزر می کنیم تا استروما در بافت تخمدان کاهش پیدا کند و فولیکول های قدیمی و خاموش شروع به رشد کنند. به طور کلی در مواردی که ذخیره تخمدان خوب است و سطح هورمون LH و یا هورمون تستوسترون بالاست و یا خانم دچار هیرسوتیسم (افزایش موهای زائد) است، انجام لاپاراسکوپی این فرصت را به ما می دهد که داخل حفره لگن و لوله ها رو ببینیم و از طریق هیستروسکوپی داخل رحم و وضعیت آندومتر را بررسی کنیم. این فلوشیپ ناباروری، گام بعدی درمان را انجام آی وی اف یا لقاح آزمایشگاهی دانست و گفت: اگر روش های پیش گفته مؤثر نبود، ما انجام آی وی اف را پیشنهاد می کنیم. در این روش خانم در سیکل تحریک تخمک گذاری قرار می گیرد، سپس تحت یک بیهوشی سبک و از طریق واژینال تخمک ها را برمی داریم و در اختیار بخش جنین شناسی قرار می دهیم تا در صورت داشتن کیفیت مناسب با اسپرم لقاح داده شود. انجام آی وی اف این امکان را به ما می دهد که تخمک های بالغ و باکیفیت را انتخاب کنیم، مراحل رشد و تقسیم سلولی جنین را طی ۳ تا ۵ روز در آزمایشگاه ببینیم و جنین باکیفیت را برای انتقال انتخاب کنیم. حتی اگر تعداد جنین های باکیفیت زیاد بود، می توانیم آنها را برای سیکل های بعدی فریز و نگهداری کنیم. خوشبختانه، چون در سندرم تخمدان پلی کیستیک فولیکول های متعدد به صورت خاموش در تخمدان ها باقی مانده اند، مبتلایان به این سندرم در اغلب موارد ذخیره تخمدان خوبی دارند، مگر سن خانم بالای ۳۵ سال باشد و مدت ۳ تا ۵ سال از ناباروری گذشته باشد. محمدزاده به تشریح روش اهدای تخمک پرداخت و توضیح داد: در مواردی که خانم تخمک بالغ و مناسب ندارد، استفاده از تخمک اهدایی پیشنهاد می شود. در این روش، از تخمک خانم های زیر ۳۰ سال که تخمک گذاری منظم و ذخیره تخمدانی خوبی دارند و ارزیابی های آنها سالم بوده است، استفاده می شود. وی ادامه داد: تخمک های سالم و باکیفیت اهدایی در آزمایشگاه با اسپرم آقا لقاح داده می شوند و جنین های تشکیل شده به رحم خانم که از قبل آماده سازی شده است، منتقل می شود. خانم هایی که سن شان بالاست، به ویژه بیش از ۴۲ سال کامل، خانم های مبتلا به نارسایی زودرس تخمدان، یعنی خانم هایی که AMH پایین و FSH و LH بالا دارند و تخمدان آنها توانایی تولید تخمک ندارد، خانم هایی که تخمدان هایشان به دلایلی مثل سابقه شیمی درمانی، اندومتریوز یا جراحی در ناحیه لگن دچار آسیب شده است و آنهایی که خطر انتقال بیماری ژنتیکی به جنین شان وجود دارد، کاندیداهای دریافت تخمک اهدایی هستند. عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن سینا تأکید کرد: خانم هایی که در سنین باروری قرار دارند باید از روش های حفظ باروری، یعنی فریز تخمک و اسپرم آگاه باشند. فریز تخمک و یا جنین قبل از شروع شیمی درمانی یا قبل از جراحی هایی که توان باروری را کاهش می دهند، روشی کارآمد برای حفظ و ذخیره سازی توان باروری است که در مرکز درمان ناباروری ابن سینا نیز انجام می شود. همچنین، خانم هایی که ممکن است دیر ازدواج کنند یا دیر بچه دار شوند، می توانند تخمک یا جنین های خود را فریز کنند تا شانس بچه دار شدن با تخمک خود را از دست ندهند. محمدزاده در ادامه به روش رحم جایگزین به عنوان یکی از درمان های جایگزین ناباروری اشاره کرد و گفت: در برخی موارد خانم تخمک بالغ و مناسب برای باروری دارد، اما به دلایلی یا فاقد رحم است یا رحم او توانایی پذیرش و حمل جنین در دوره بارداری را ندارد. در این روش جنین این زوج در آزمایشگاه تشکیل می شود و به رحم خانمی که شرایط لازم برای بارداری دارد، منتقل می شود تا دوران بارداری را طی کند و فرزندشان را به دنیا بیاورد. خانم هایی که به طور مادرزادی فاقد رحم اند، خانم های که میوم های متعدد در داخل رحم دارند، خانم های که دچار چسبندگی در رحم هستند، خانم های که هیستروکتومی یا عمل برداشتن رحم را انجام داده اند و خانم هایی که دچار بیماری های زمینه ای مثل بیماری قلبی یا بیماری کلیوی پیشرفته اند و بارداری برای خود و یا جنین شان خطرناک است، کاندیداهای روش رحم جایگزین هستند. این جراح و متخصص زنان و زایمان درباره سقط مکرر توضیح داد: به از دست رفتن جنین پیش از هفته بیستم، سقط جنین گفته می شود و اگر بیش از دو بار پیاپی تکرار شود، سقط مکرر نامیده می شود. علل مختلفی ممکن است باعث سقط مکرر شوند، از جمله اختلالات کروموزومی تخمک و اسپرم، اختلالات ایمونولوژیک، ترومبوفیلی یا سندرم آنتی فسفولیپید، ناهنجاری های رحم، بیماری های زمینه ای مانند دیابت، سندرم تخمدان پلی کیستیک و یا کم کاری تیروئید. بنابراین درمان سقط مکرر نیازمند مشارکت متخصصان رشته های مختلف، مانند زنان، اورولوژی، داخلی، ایمونولوژی و ژنتیک است و به همین دلیل کلینیک سقط مکرر در مرکز درمان ناباروری ابن سینا راه اندازی شده است و آمار موفقیت این کلینیک در تشخیص و درمان سقط مکرر بسیار درخشان است. محمدزاده در پایان بر ضرورت مراجعه زوج های نابارور به مراکز درمان ناباروری تأکید کرد و افزود: همان طور که گفته شد زمان در درمان ناباروری عاملی بسیار تعیین کننده است، زیرا هم سن خانم و هم مدت ناباروری نقش مهمی در پیش آگهی درمان ناباروری دارد. بنابراین، اگر زوج ها با مشکل ناباروری یا سقط مکرر مواجه شدند باید به جای درمان های متفرقه و مراجعه به یک تخصص به یک مرکز درمان ناباروری جامع که همه تخصص های مرتبط در آن حضور دارند و درمان ناباروری به صورت گروهی و با مشارکت متخصصان حوزه های مختلف انجام می شود، مراجعه کنند تا زمان طلایی باروری خود را از دست ندهند.


آخرین اخبار
برچسب‌ها:   

آگاهی

 | 

درمان

 | 

ناباروری

 | 

بارداری

 | 
پربیننده‌ترین‌ها (6 ساعت اخیر)

پربیننده‌ترین‌ها (24 ساعت اخیر)

پربیننده‌ترین‌ها (هفته‌ی اخیر)

منابع خبری